Machinerichtlijn en CE-markering van machines
- Conform Machinerichtlijn 2006/42/EG en Machineverordening 2023/1230
- Van risicobeoordeling tot technisch dossier
- Veilige besturing als basis voor aantoonbare conformiteit
De Machinerichtlijn als basis voor CE-markering
De Machinerichtlijn (2006/42/EG) is de Europese wetgeving die bepaalt aan welke veiligheids- en gezondheidseisen een machine moet voldoen voordat deze in de Europese Unie op de markt mag worden gebracht. De fabrikant toont met de CE-markering aan dat de machine aan die eisen voldoet. CE-markering op een machine is dus geen keurmerk, maar een verklaring van de fabrikant zelf, onderbouwd door een risicobeoordeling, een technisch dossier en een EG-verklaring van overeenstemming. Vanaf 2027 wordt de Machinerichtlijn vervangen door de nieuwe Machineverordening (2023/1230), met aangescherpte eisen rond onder meer digitale documentatie en cybersecurity.
Van Machinerichtlijn naar Machineverordening
De overgang van de huidige richtlijn naar de nieuwe verordening is voor fabrikanten de belangrijkste ontwikkeling van dit moment.
Machinerichtlijn 2006/42/EG (huidig)
De huidige Machinerichtlijn is sinds 2009 van kracht en is in Nederland geïmplementeerd via het Warenwetbesluit machines. Ze stelt de essentiële veiligheids- en gezondheidseisen en beschrijft de conformiteitsprocedure die tot CE-markering leidt.
Machineverordening 2023/1230 (vanaf 2027)
De nieuwe Machineverordening vervangt de richtlijn en geldt rechtstreeks in alle lidstaten, zonder nationale omzetting. Belangrijke wijzigingen zijn aangescherpte eisen rond risicobeoordeling, digitale documentatie, cybersecurity en de behandeling van ingrijpende wijzigingen. Fabrikanten doen er goed aan nieuwe machines hier nu al op voor te bereiden.
Stappenplan naar CE-markering van een machine
De weg naar een terecht aangebrachte CE-markering verloopt in een vaste volgorde.
Stap 1 — Bepaal de toepasselijke richtlijnen
Naast de Machinerichtlijn kunnen ook andere richtlijnen gelden, zoals die voor elektromagnetische compatibiliteit of laagspanning. Bepaal welke van toepassing zijn op de machine.
Stap 2 — Voer een risicobeoordeling uit
Een risicobeoordeling volgens NEN-EN-ISO 12100 brengt de gevaren in kaart en bepaalt de benodigde veiligheidsmaatregelen. Dit is de kern van de conformiteit.
Stap 3 — Pas de geharmoniseerde normen toe
Door geharmoniseerde normen toe te passen (zoals NEN-EN-ISO 12100, EN-ISO 13849-1 en NEN-EN-IEC 60204-1) ontstaat een vermoeden van overeenstemming met de eisen.
Stap 4 — Stel het technisch dossier samen
Het technisch dossier bevat onder meer de risicobeoordeling, tekeningen, gebruikte normen en de gebruikershandleiding. Het toont aan dat de machine aan de eisen voldoet.
Stap 5 — Stel de EG-verklaring van overeenstemming op en breng de CE-markering aan
Wanneer de machine aantoonbaar voldoet, ondertekent de fabrikant de EG-verklaring van overeenstemming en brengt hij de CE-markering aan. Voor bepaalde risicovolle machinecategorieën is eerst betrokkenheid van een notified body vereist.
Start uw project met een technisch overleg
Wij denken graag mee vanaf de eerste ontwerpfase tot en met realisatie en inbedrijfstelling.
Wie is verantwoordelijk, en wat geldt voor bestaande machines?
De CE-markering en de bijbehorende verplichtingen liggen bij de fabrikant die de machine op de markt brengt. Wie meerdere machines samenbouwt tot één installatie, of een bestaande machine ingrijpend wijzigt, wordt voor de wet vaak zelf fabrikant en moet dan opnieuw een conformiteitstraject doorlopen. Voor de werkgever geldt daarnaast de Richtlijn Arbeidsmiddelen, die eist dat machines tijdens gebruik veilig blijven. Kwadrant IA beoordeelt bij wijziging, samenbouw of modernisering welke verplichtingen van toepassing zijn.
CE-markering op de máchine staat los van de CE-markering op de schakelkast (laagspanning en EMC). Voor de conformiteit van de besturingskast zelf, zie de aparte pagina.
Conforme besturing als fundament onder de CE-markering
CE-markering is een verantwoordelijkheid van de machinebouwer, maar een groot deel van de conformiteit wordt bepaald door de besturing. Kwadrant IA levert besturingssystemen die voldoen aan de relevante geharmoniseerde normen, van een onderbouwde risicobeoordeling en veilige besturingsfuncties tot bedrading conform NEN-EN-IEC 60204-1 en validatie via een Factory Acceptance Test en Site Acceptance Test. Daarmee leveren wij de besturingstechnische bouwstenen en documentatie die de machinebouwer nodig heeft voor zijn technisch dossier, met open calculatie en een offerte binnen vijf werkdagen.
Jarenlange ervaring op het gebied van industriële automatisering
Industriële automatisering met internationale normering
Industriële automatisering vraagt om meer dan alleen een correct opgebouwd paneel. Wij starten bij de architectuur van het systeem en maken bewuste keuzes in componentselectie, normering en schaalbaarheid. Door engineering, paneelbouw en integratie volledig te beheersen, realiseren wij besturingssystemen die betrouwbaar presteren in veeleisende industriële omgevingen. Van modulaire opbouw tot internationale compliance, elk detail is gericht op kwaliteit, levensduur en beheersbare Total Cost of Ownership.
Wij bouwen geen standaardoplossingen, maar technisch onderbouwde systemen die aansluiten op de complexiteit van moderne machinebouw.
Veelgestelde vragen over de Machinerichtlijn en CE-markering
Wat is de Machinerichtlijn?
De Machinerichtlijn (2006/42/EG) is de Europese wetgeving die de veiligheids- en gezondheidseisen voor machines vastlegt. Een machine mag pas in de EU op de markt worden gebracht als deze aan die eisen voldoet en van een CE-markering is voorzien.
Wat verandert er met de nieuwe Machineverordening?
De Machineverordening (EU) 2023/1230 vervangt de Machinerichtlijn en is vanaf 2027 volledig van toepassing. Ze geldt rechtstreeks in alle lidstaten en scherpt de eisen aan rond risicobeoordeling, digitale documentatie, cybersecurity en ingrijpende wijzigingen.
Wie is verantwoordelijk voor de CE-markering van een machine?
De fabrikant die de machine op de markt brengt is verantwoordelijk. Wie machines samenbouwt tot één installatie of een bestaande machine ingrijpend wijzigt, wordt voor de wet vaak zelf fabrikant en moet dan zelf een conformiteitstraject doorlopen.
Wat is het verschil tussen CE-markering op een machine en op een schakelkast?
CE-markering op de machine valt onder de Machinerichtlijn en betreft de hele machine. CE-markering op een schakelkast betreft de laagspannings- en EMC-conformiteit van de kast zelf. Het zijn verschillende trajecten met verschillende eisen.
Heb ik een notified body nodig voor CE-markering?
Voor de meeste machines mag de fabrikant zelf de conformiteit beoordelen. Alleen voor bepaalde risicovolle machinecategorieën, genoemd in de richtlijn, is betrokkenheid van een aangewezen instantie (notified body) verplicht.
