Veiligheidsrelais in de besturing
- Toegepast conform EN-ISO 13849 en het vereiste Performance Level
- Voor noodstop, deurbewaking en lichtschermen
- Onderdeel van een geïntegreerd, veilig besturingsontwerp
Veiligheidsrelais als schakel tussen veiligheidsfunctie en machine
Een veiligheidsrelais is een betrouwbaar bewaakt schakelelement dat een veiligheidsfunctie van een machine uitvoert: het ontvangt het signaal van bijvoorbeeld een noodstop, een veiligheidsdeur of een lichtscherm, en schakelt de machine veilig uit wanneer dat nodig is. Het verschil met een gewoon relais zit in de interne redundantie en zelfbewaking, een veiligheidsrelais detecteert zijn eigen fouten en blijft daardoor ook bij een defect in de veilige toestand. Bij Kwadrant IA worden veiligheidsrelais niet los geleverd, maar als onderdeel van een doordacht besturingsontwerp: geselecteerd, bedraad en getest conform het Performance Level dat uit de risicobeoordeling volgt.
Hoe een veiligheidsrelais werkt
Een veiligheidsrelais bewaakt een ingangssignaal en geeft de machine pas vrij wanneer aan alle veiligheidsvoorwaarden is voldaan. Het ingangscircuit ontvangt het signaal van bijvoorbeeld een noodstop of een veiligheidsdeurschakelaar. Dat signaal wordt via twee gescheiden, redundante kanalen ingelezen, waarbij dwarssluitingsbewaking een kortsluiting tussen de kanalen direct detecteert. Pas wanneer beide kanalen een geldig signaal geven, schakelen de vrijgavepaden: de maakcontacten die de machine daadwerkelijk vrijgeven. Een terugkoppelcircuit controleert vervolgens of de aangestuurde schakelelementen, zoals magneetschakelaars, ook werkelijk zijn afgevallen; klopt die terugkoppeling niet, dan geeft het relais niet opnieuw vrij. De reset kan handmatig zijn, zodat een operator de herstart bewust bevestigt, of automatisch waar dat veilig is. Voor complexere machines met meerdere veiligheidsfuncties zijn veiligheidsrelais bovendien cascadeerbaar, zodat verschillende circuits op elkaar worden afgestemd.
Veiligheidsfuncties die met een veiligheidsrelais worden gerealiseerd
Afhankelijk van het risico worden verschillende veiligheidsfuncties op een veiligheidsrelais aangesloten.
Noodstop
Een noodstoprelais schakelt de machine direct en veilig uit bij bediening van de noodstop.
Veiligheidsdeurbewaking
De machine kan pas draaien als alle beschermkappen en deuren gesloten zijn.
Lichtschermen en veiligheidssensoren
Onderbreking van het lichtscherm stopt de gevaarlijke beweging.
Veiligheidsmatten en -lijsten
Detecteren aanwezigheid in een gevarenzone.
Stilstand- en toerentalbewaking
Geeft toegang pas vrij wanneer de machine veilig stilstaat.
Start uw project met een technisch overleg
Wij denken graag mee vanaf de eerste ontwerpfase tot en met realisatie en inbedrijfstelling.
Het juiste veiligheidsrelais bij het vereiste Performance Level
De keuze van een veiligheidsrelais wordt niet bepaald door het component zelf, maar door de veiligheidsfunctie die het moet uitvoeren. Uit de risicobeoordeling volgt per functie een vereist Performance Level (PL) volgens EN-ISO 13849-1 of een Safety Integrity Level (SIL) volgens IEC 62061. Dat niveau bepaalt de benodigde categorie, redundantie en foutdetectie, en daarmee welk relais of welke veilige besturing geschikt is. Voor eenvoudige functies volstaat een enkel veiligheidsrelais; bij complexere machines met veel functies is een safety PLC vaak de betere keuze. Kwadrant IA maakt die afweging op basis van techniek én kosten, met open calculatie en een offerte binnen vijf werkdagen.
Veiligheidsrelais correct toegepast en bedraad
Een veiligheidsrelais is alleen zo betrouwbaar als de manier waarop het is toegepast. Verkeerde bedrading, een ontbrekend terugkoppelcircuit of een onjuiste reset-instelling kunnen de veiligheidsfunctie ongemerkt ondermijnen. Daarom worden bij Kwadrant IA veiligheidsrelais geëngineerd, bedraad en getest volgens NEN-EN 60204-1, en bij oplevering gevalideerd via een Factory Acceptance Test en Site Acceptance Test. Doordat engineering, paneelbouw en software in eigen huis zijn ondergebracht, sluit de uitvoering naadloos aan op het veiligheidsontwerp.
Jarenlange ervaring op het gebied van industriële automatisering
Industriële automatisering met internationale normering
Industriële automatisering vraagt om meer dan alleen een correct opgebouwd paneel. Wij starten bij de architectuur van het systeem en maken bewuste keuzes in componentselectie, normering en schaalbaarheid. Door engineering, paneelbouw en integratie volledig te beheersen, realiseren wij besturingssystemen die betrouwbaar presteren in veeleisende industriële omgevingen. Van modulaire opbouw tot internationale compliance, elk detail is gericht op kwaliteit, levensduur en beheersbare Total Cost of Ownership.
Wij bouwen geen standaardoplossingen, maar technisch onderbouwde systemen die aansluiten op de complexiteit van moderne machinebouw.
Veelgestelde vragen over veiligheidsrelais
Wat is een veiligheidsrelais?
Een veiligheidsrelais is een bewaakt schakelelement dat een veiligheidsfunctie van een machine uitvoert, zoals het uitschakelen bij een noodstop of een geopende veiligheidsdeur. Door interne redundantie en zelfbewaking blijft het ook bij een defect in de veilige toestand.
Wat is het verschil tussen een veiligheidsrelais en een gewoon relais?
Een gewoon relais schakelt alleen; een veiligheidsrelais bewaakt zichzelf en de aangesloten keten. Het werkt met redundante kanalen, dwarssluitingsbewaking en een terugkoppelcircuit, zodat een interne fout niet onopgemerkt blijft.
Wat is het verschil tussen een veiligheidsrelais en een safety PLC?
Een veiligheidsrelais is geschikt voor een beperkt aantal vaste veiligheidsfuncties. Een safety PLC is programmeerbaar en daardoor de betere keuze bij machines met veel of complexe veiligheidsfuncties. De keuze volgt uit het vereiste Performance Level en het aantal functies.
Welke norm geldt voor veiligheidsrelais?
De toepassing van veiligheidsrelais valt onder EN-ISO 13849-1 (Performance Level) en IEC 62061 (Safety Integrity Level), terwijl de elektrische inbouw voldoet aan NEN-EN 60204-1. Samen bepalen deze normen de vereiste betrouwbaarheid en bedrading.
Hoe weet ik welk veiligheidsrelais ik nodig heb?
Dat volgt uit de risicobeoordeling: per veiligheidsfunctie wordt een vereist Performance Level bepaald, en dat niveau bepaalt de benodigde categorie en uitvoering van het relais of de veilige besturing.
